Go Oyunu

Go, 19 yatay ve 19 dikey kesişen çizgiden oluşan bir tahta üzerinde, çizgilerin kesişim noktalarına konulan siyah ve beyaz taşlarla, karşılıklı iki kişi olarak oynanan bir zeka ve strateji oyunudur. Dünyanın bilinen en eski oyunlarından biri olan Go’nun kökeni, bundan yaklaşık 2500 yıl öncesini işaret eden kaynaklara göre Antik Çin’e dayanmaktadır. Çin’de ‘Weiqi” adıyla bilinen go oyunu, bu dönemde akademik eğitimdeki dört sanattan biri olarak kabul edilmiştir. Qinqishuhua olarak adlandırılan bu dört sanat, qin (telli bir enstrüman), qi (strateji oyunu Go), shu (Çin kaligrafisi) ve hua (Çin resmi) ustalığıdır.

7.yüzyılda Kore’de “Baduk” ve 9. yüzyılda Japonya’da “igo” ismiyle oynanmaya başlanan Go oyunu ancak 19.yüzyılda Batıya ve tüm dünyaya yayılmıştır. Kaynaklara göre oyun Batıya ve Avrupa’ya Japonya’dan yayıldığı için Japonca’da “çevreleme, sarmalama, kuşatma” anlamına gelen “Go” kelimesi ve oyunun Japonca terimleri ile tüm dünyada popüler hale gelmiştir.

 

 

Oyun başlarken “goban” (go tahtası) boştur. Oyun, “Goshi” denilen siyah ve beyaz taşlar gobana sırayla yerleştirilerek oynanır. Oyuna siyah taşları alan oyuncu başlar ve ikinci hamleyi beyaz taşları alan oyuncu yapar. Bu sırayla her defasında siyah ve beyazın tahtadaki çizgilerin kesişim noktalarına yeni bir taş koyması ile oyun devam eder. Tahtaya konulan bir taş esir düşmediği sürece oyunun sonuna kadar yerinden hareket etmez. Esir alınan taş tahtadan kaldırılır ve oyunun sonunda her esir taş rakibin elde ettiği alandaki bir puana karşılık gelir. Oyunun amacı, tahta üzerinde alan elde edecek pozisyonda taşları yerleştirmek ve rakibinden daha geniş bir alanı kontrol altında tutmak için strateji geliştirmektir.

Go kuralları basit olduğu için öğrenmesi kolay fakat aynı zamanda da oyuna boş bir tahta üzerinde yüksek hamle olasılığı ile başlandığı ve her hamleden sonra yeni olasılıkları doğurduğu  için ustalaşması zaman ve deneyim gerektiren bir oyundur. Go’da düşünce düz bir şekilde değil daha çok saçaklıdır. Oyunun bütünsel algısı içinde,  taşların şeklinin oluşturduğu mantığı kavramak önemlidir. Görsel ve sezgisel bir kavrayışı da içinde barındıran oyunun kurgusu, pratikliği ve zerafeti binlerce yıldan beri oynayanları büyülemeye devam etmektedir.

 


Oyunun içinde yaptığınız bir hata, oyun ilerledikçe değişen olasılıklar ve bu doğrultudaki stratejinize göre bir avantaja ya da bir grubun yaşaması için bir pazarlık unsuruna dönüşebilir. Go oyununda rüzgar her an yön değiştirebilir o yüzden de oyunun başından sonuna kadar tek ve mutlak bir yoldan bahsetmek mümkün değildir. Oyun, sabrınızı, sakinliğinizi ve dengede kalma halinizi ödüllendirirken, açgözlülük ve saldırganlığı teşvik etmeyen bir kurguya sahiptir. Go oyunu sadece bir tahta oyunu değildir. Oyunu öğrenip oyunda deneyim kazanmaya başladıkça kişiliğimizi yansıtan bir aynaya dönüşür. Yaşadığımız bazı ikilemlerin alegorisi, kavramsal mantığımızı geliştiren bir alıştırma, güzel oynandığı zaman zarif bir sanat, keyifli bir mücadele ve yarış alanıdır.

Birkaç temel kuralı ile kolayca öğrenilebilen Go oyununda, başlangıç seviyesinden ustalık seviyesine kadar da oldukça geniş bir seviye skalasından söz etmek mümkündür. Her seviye kendine göre güzel deneyim ve keşifleri içinde barındırmak ile beraber oyunun kendine has handikap sistemi sayesinde farklı ustalık seviyesindeki oyuncuların karşılıklı mücadele etmelerine de olanak sunmaktadır. Bu sayede her seviyeden ve yaştan oyuncu karşılıklı Go oynayabilir.

Dünya çapında giderek artan bir üne sahip olmaya başlayan Go oyunu, her geçen gün artan oyuncu sayısı, uluslararası turnuvalar ve dünya şampiyonaları ile kültürel bir değer olarak büyümeye devam etmektedir. Ülkemizde 1989’da ODTÜ Go Topluluğu ile resmi tarihine başlayan Türkiye Go Oyuncuları, 1993 yılında da Uluslararası Go Federasyonu’na üyeliğimiz ile Uluslararası Federasyon tarafından da tanınmıştır. Yıllar içerisinde Türkiye’de yaygınlaşan Go Oyunu Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Eskişehir, Çanakkale, Antalya gibi şehirlerde yer alan dernek ve toplulukların düzenlediği ulusal turnuvalar ile Türkiye Go Oyuncuları Derneği etrafında örgütlenmektedir. Ayrıca ulusal turnuva sisteminde üst sıralamada yer alan go oyuncuları Türkiye’yi uluslararası turnuvalarda da temsil etmektedirler. 

 

Referanslar:

  • “History of Go. Sentego.  (2018,11-09)
  •  Go (board game), Wikipedia. 
  • “What is Go?”, American Go Association, http://www.usgo.org/what-go
  • Türkiye Go Oyuncuları Derneği